TRANSFORMATIE SUPPORT

EEN STILLE DINERMONOLOOG 

Ze zit tegenover hem aan tafel, in hun favoriete bistro. Buiten waait een zachte maartwind tegen het raam. Binnen is het warm, sfeervol, kaarslicht flikkert op zijn bril terwijl hij praat. En praat. 

Over zijn werk, de nieuwe klant, het conflict op kantoor. Ze knikt op het juiste moment. Lacht zacht als hij een grapje maakt. Haar glas wijn is halfvol, haar hoofd helemaal leeg. 

“Zullen we daarna nog ergens een toetje halen?” vraagt hij. 
Ze glimlacht: “Ja, gezellig.” 

Maar als hij even naar het toilet is, staart ze naar het servet op haar schoot. Haar handen erin gevouwen alsof ze zich warm wil houden. Inwendig voelt ze… niks. Geen blijdschap, geen zin in toetjes. Alleen vermoeidheid. 

Ze denkt terug aan het moment dat ze vanmiddag wilde zeggen dat ze liever thuisbleef. Dat het druk is op werk, dat haar lijf schreeuwt om rust. Maar de woorden kwamen niet. Haar mond zei al ‘ja’, nog voordat ze de ‘nee’ had overwogen. 

Pleasen: de onzichtbare overlevingsstand 

Pleasen ziet er vriendelijk uit. Flexibel. Sociaal. 
Maar als het een overlevingsstrategie is, komt het niet voort uit verbinding, maar uit angst. 

Angst voor conflict. 
Angst voor afwijzing. 
Angst om tot last te zijn. 

En dus pas je je aan. Niet één keer, maar elke dag een beetje. Tot je jezelf niet meer hoort denken. Tot je hoofd ‘ja’ zegt en je lichaam ‘ik wil naar huis’. 

Pleasen is als een lege huls. Je bent er wel — op tijd, glimlachend, beschikbaar. Maar je bent er ook helemaal niet. 

 Waar pleasen écht vandaan komt 

Volgens Gabor Maté, arts en traumadeskundige, ontstaat pleasend gedrag als een kind moet kiezen tussen twee fundamentele levensbehoeften: 

• Authenticiteit (je ware zelf mogen zijn) 

• Hechting (de band met ouders of verzorgers) 

Als je opgroeit in een omgeving waarin je emoties niet welkom zijn, waarin ‘lief zijn’ beloond wordt en ‘teveel zijn’ bestraft — dan kies je als kind voor hechting. Altijd. Want zonder hechting kun je niet overleven. 

En dus leer je: 

• Je emoties te onderdrukken 

• Je behoeften te minimaliseren 

• Je gedrag aan te passen aan wat de ander wil 

Dat is geen bewuste keuze. Het is een diepgeworteld, lichamelijk patroon dat zich als vanzelf inschakelt. Ook als je allang volwassen bent. 

Je wordt een expert in harmonie. En een vreemdeling in je eigen hart. 

Hoe weet je of je in pleasemodus zit? 

Een paar signalen: 

• Je zegt “het is niet erg” terwijl je wel gekwetst bent 

• Je stelt nooit als eerste een plan voor 

• Je voelt je schuldig als je ‘nee’ zegt 

• Je voelt je uitgeput na sociale interactie 

• Je vraagt je constant af: “Was ik niet te veel?” 

Je glimlacht. Je helpt. Je zorgt. 
Maar diep vanbinnen voel je je… vaag. Alsof je een rol speelt. 
Pleasen is niet wie je bent. Het is wie je werd toen het niet veilig was om jezelf te zijn. 

Wat pleasen met je doet 

Pleasen houdt de vrede — op korte termijn. 
Maar op lange termijn: 

• Ontstaat er innerlijke leegte 

• Verlies je contact met je grenzen 

• Word je boos op jezelf (en stiekem ook op de ander) 

• Raakt je lijf overbelast van het dragen van te veel en voelen van te weinig 

Je leeft op ‘standje sociaal wenselijk’. 
Tot je niet meer weet wat je zélf eigenlijk voelt, vindt of verlangt.